Diagnoza/ ocena funkcjonalna w szkole – co powinien wiedzieć każdy nauczyciel i specjalista?
Diagnoza funkcjonalna w szkole to jedno z najczęściej wyszukiwanych obecnie zagadnień przez nauczycieli, pedagogów i psychologów szkolnych. Nic dziwnego – zmiany w przepisach, rozwój edukacji włączającej oraz rosnące potrzeby uczniów sprawiają, że ocena funkcjonalna ucznia staje się kluczowym elementem pracy szkoły.
Ocena funkcjonalna ucznia:
- nie jest diagnozą kliniczną,
- opisuje funkcjonowanie dziecka w szkole,
- koncentruje się na aktywności, uczestnictwie i samodzielności,
- jest podstawą do planowania wsparcia edukacyjnego i wychowawczego.
Dlatego w praktyce szkolnej mówimy przede wszystkim o szkolnej ocenie funkcjonalnej, a nie o diagnozie w sensie medycznym.
Ocena funkcjonalna ucznia NIE należy do jednego specjalisty.
Jest to proces:
- zespołowy,
- środowiskowy,
- osadzony w codziennej pracy szkoły.
Odpowiedzialność za ocenę funkcjonalną ponoszą:
- nauczyciele,
- wychowawcy,
- pedagog i psycholog szkolny, pedagog specjalny,
- inni specjaliści,
- dyrektor szkoły,
- a pośrednio także rodzice.
Zgodnie z rekomendacjami Ministerstwo Edukacji Narodowej, szkoła powinna wykorzystywać różne narzędzia diagnostyczne i obserwacyjne, aby realnie rozpoznawać potrzeby uczniów, a nie jedynie reagować na dokumenty z poradni.
Kto wykonuje ocenę funkcjonalną ucznia?
„Kto może wykonać ocenę funkcjonalną w szkole?”
✔ nauczyciel znający ucznia
✔ wychowawca klasy
✔ pedagog szkolny
✔ psycholog szkolny
✔ inni specjaliści pracujący z dzieckiem
Ocena funkcjonalna nie wymaga uprawnień diagnostycznych, ale wymaga:
- rzetelnej obserwacji,
- znajomości ucznia,
- umiejętności opisu funkcjonowania.
Kiedy wykonuje się ocenę funkcjonalną?
Ocena funkcjonalna NIE jest:
- badaniem przesiewowym dla wszystkich uczniów,
- obowiązkowa dla każdego dziecka,
- automatyczną konsekwencją orzeczenia.
Ocena funkcjonalna jest zasadna, gdy:
- nauczyciel zauważa trudności ucznia,
- rodzic zgłasza niepokojące sygnały,
- uczeń ma problemy z:
- nauką,
- relacjami społecznymi,
- zachowaniem,
- samodzielnością,
- trudności nie muszą być potwierdzone diagnozą. Sam fakt zgłoszenia potrzeby jest wystarczającą podstawą do rozpoczęcia oceny funkcjonalnej.
Czym jest Kwestionariusz Szkolnej Oceny Funkcjonalnej (KSzOF)?
KSzOF – Kwestionariusz Szkolnej Oceny Funkcjonalnej.
Do czego służy KSzOF?
- do systematycznej obserwacji ucznia,
- do opisu aktywności i uczestnictwa,
- do planowania wsparcia,
- do pracy zespołowej nauczycieli i specjalistów.
Dla jakich etapów edukacyjnych?
KSzOF został opracowany dla:
- klas I–III szkoły podstawowej,
- klas IV–VI szkoły podstawowej,
- klas VII–VIII szkoły podstawowej,
- szkół ponadpodstawowych.
Jakie obszary obejmuje?
KSzOF opiera się na klasyfikacji ICF i obejmuje 9 kluczowych obszarów funkcjonowania ucznia, m.in.:
- uczenie się,
- komunikację,
- relacje społeczne,
- samodzielność,
- funkcjonowanie szkolne i społeczne.
Jak wygląda proces oceny funkcjonalnej krok po kroku?
„Jak przeprowadzić ocenę funkcjonalną?”:
- Zgłoszenie potrzeby
- Kilkutygodniowa obserwacja ucznia
- Opis funkcjonowania w realnych sytuacjach
- Analiza zespołowa
- Wnioski i plan wsparcia
- Monitorowanie zmian.
Ocena funkcjonalna nie kończy się na arkuszu – jej celem jest działanie.
Zawsze:
- opisuj zachowania i sytuacje,
- unikaj etykiet,
- skupiaj się na możliwościach ucznia,
- traktuj ocenę funkcjonalną jako proces, nie dokument.
Uzupełniające arkusze OBSERWACJI FUNKCJONOWANIA ZNAJDZIESZ TU: https://www.paniandzia.pl/materialy-diagnostyczne-dla-pedagogow
Dobrze przeprowadzona ocena funkcjonalna ucznia w szkole:
- zwiększa skuteczność wsparcia,
- porządkuje działania nauczycieli,
- wspiera edukację włączającą,
- pozwala lepiej rozumieć potrzeby uczniów.
Chcesz być na bieżąco?
Polub naszego Facebooka 😊
Źródło: ore.edu